Donsjas wassen zonder klonten: stap voor stap, ook zonder droger

Durf jij je donsjas in de wasmachine te stoppen, of hangt hij al drie winters ongewassen aan de kapstok? Een donsjas wassen kan gewoon thuis, op 30 graden, met een vloeibaar wasmiddel en een lange droogbeurt erachteraan. En die gevreesde klonten? Die ontstaan niet in de trommel. Die ontstaan tijdens het drogen.

Dons werkt namelijk door lucht. Tussen al die pluizige veertjes zit warmte gevangen, en zodra ze vet en vuil vasthouden plakken ze aan elkaar en zakt je jas in als een soufflé. Een gewassen jas is dus niet alleen frisser, hij is ook echt warmer. Ik loop met je langs wat je nodig hebt, welk programma je kiest, hoe die tennisballen precies werken en hoe je hem droog krijgt als je helemaal geen droger hebt.

Hoe vaak moet je een donsjas wassen?

Een keer per seizoen is voor de meeste mensen genoeg, of na zo’n twintig tot dertig draagdagen. Dons slijt vooral van wassen, niet van dragen, dus vaker hoeft echt niet. Wissel je je winterjassen af, dan kom je met een wasbeurt aan het eind van de winter prima uit. Zet die wasbeurt gerust in je hoofd op de dag dat je hem opbergt.

Hoe weet je dat het zover is? Let op deze vier dingen:

• Je schudt de jas uit en er gebeurt niets. Hij blijft plat.
• De kraag en de manchetten zijn donker en glimmend van huidvet.
• Je hebt het kouder dan vorig jaar, bij precies hetzelfde weer.
• Regen parelt niet meer af maar trekt in de buitenstof.

Zit er alleen een spatje soep op je mouw? Dan pak je een vochtige doek met een druppel wasmiddel en behandel je die ene plek. Zo hoeft de vulling niet elke keer het water in.

Wat heb je nodig om een donsjas te wassen?

Weinig, maar wel de juiste dingen. Zet dit klaar voor je begint:

• Vloeibaar wasmiddel voor dons, of een mild vloeibaar wasmiddel zonder bleekmiddel.
• Een wasmachine met een trommel van minstens zes kilo, zodat de jas kan rondzwemmen.
• Drie of vier tennisballen of drogerballen.
• Een droogrek en twee droge handdoeken.
• Een halve dag voor de machine, plus alle tijd voor het drogen.

En wat je vooral laat staan: wasverzachter, bleekmiddel, waspoeder en een toplader met zo’n draaiende pin in het midden. Die pin trekt aan de naadjes tussen de donskamers, en dat zie je terug in een jas met lege plekken.

Welk wasmiddel gebruik je voor het wassen van een donsjas?

Vloeibaar en mild, en dan ongeveer de helft van wat je normaal in de lade kiepert. Waspoeder lost bij 30 graden niet helemaal op en blijft als korreltjes in de donskamers zitten, waar je ze nooit meer uit spoelt. Vloeibaar wasmiddel spoelt netjes weg.

Wasverzachter? Laat staan. Die legt een filmpje om elk veertje heen, terwijl die veertjes juist open moeten kunnen waaieren om lucht vast te houden. Blijft je jas na het wassen slap hangen, dan is er negen van de tien keer te veel zeep gebruikt, of stiekem toch een scheutje verzachter.

Donsjas wassen in de wasmachine, stap voor stap

Reken op een uur of twee machinetijd, die extra spoelgang meegerekend. Dit is de volgorde die bij mij altijd goed uitpakt.

1. Leeg alle zakken, ook dat binnenvakje waar je nooit in kijkt, en rits losse bont of een binnenvoering eruit.
2. Sluit de rits, de drukknopen en het klittenband, zodat er niets aan de stof blijft haken.
3. Keer de jas binnenstebuiten en zet de capuchon vast.
4. Wrijf de kraag en de manchetten in met een druppel wasmiddel en laat dat tien minuten intrekken.
5. Doe de jas alleen in de trommel, zonder handdoeken of andere kleding erbij, met ruimte over.
6. Doseer een halve dop en laat het vakje voor verzachter leeg.
7. Kies 30 graden, fijne was of wolwas, en zet de centrifuge op 400 tot 600 toeren.
8. Draai er een extra spoelgang achteraan, zodat er geen zeep in de vulling achterblijft.
9. Til de natte jas met twee handen uit de trommel en draag het gewicht mee. Niet uitwringen!

Zo’n natte jas is loodzwaar, en al dat gewicht hangt aan die dunne stiksels tussen de kamers. Draag hem dus als een bundeltje in je armen, niet bungelend aan de schouders.

Winterjas wassen: welk programma kies je?

Fijne was of wol op 30 graden, met een lage centrifuge. Die programma’s draaien traag en met veel water, en dat is precies wat een gevulde jas wil. Een katoenprogramma smakt hem tegen de trommelwand en trekt aan de stiksels.

Heeft je jas een synthetische vulling in plaats van dons? Dan mag de centrifuge naar 800 toeren en is hij twee tot drie keer sneller droog. Wie eenmaal snapt waarom het loont om in isolerende kleding te investeren, begrijpt ook meteen waarom je zo voorzichtig doet met die vulling. En ga niet boven de 40 graden: dan gaat de coating op de buitenstof eraan, en dat merk je bij de eerste regenbui.

Donsjas drogen met tennisballen, hoe werkt dat?

Simpel: de ballen stuiteren tegen de jas aan en meppen de natte propjes dons uit elkaar terwijl de trommel draait. Zonder die klappen droogt het dons vast tot harde klontjes, en precies daar voel je later de kou doorkomen.

Droger op de laagste stand, drie of vier schone tennisballen erbij, en reken op twee tot drie uur. Haal de jas elk half uur even eruit, schud hem flink uit en wrijf de laatste propjes tussen je vingers los. Voel je nergens meer een koud, hard plekje en ligt de jas licht in je handen? Dan is hij klaar. Dit is het moment waarop een donsjas wassen zich terugbetaalt, want hier komt die dikte terug.

Donsjas wassen zonder droger, hoe krijg je hem dan droog?

Dat lukt prima, het kost alleen geduld: twee tot drie dagen. Leg de jas plat op een droogrek met een handdoek eronder, in een kamer waar de lucht doorstroomt. Hang hem alsjeblieft niet nat aan een hanger, want dan zakt al dat zware dons naar de zoom en krijg je het er nooit meer gelijkmatig in.

Elke drie tot vier uur pak je hem op, schud je hem uit en duw je de klonten van buitenaf uit elkaar. Zet er een ventilator schuin op en je halveert de droogtijd. Op de verwarming leggen doe je niet, want die hitte maakt de veertjes bros. Voelt de jas droog? Laat hem dan nog een halve dag hangen, de kern is vaak nog klam. Zo’n geduldige droogbeurt hoort er nu eenmaal bij, net als bij de perfecte jas voor ieder seizoen, die je ook niet in een uurtje uitzoekt. Te vroeg opbergen betekent muf ruiken, en die geur krijg je er lastig uit.

Wat het je oplevert: een jas die weer dik aanvoelt, die opveert als je hem uitschudt en die je bij vijf graden net zo warm houdt als in zijn allereerste winter. Voor een middagje werk vind ik dat een prima ruil. Hang hem daarna op een brede hanger, nooit samengeperst in een hoes, en je gaat er zo weer een paar seizoenen mee door. In de rubriek jassen staat nog meer over kiezen en onderhouden.