Schoenmaat bepalen: meet je voet en lees de juiste maat af

Weet jij eigenlijk zeker welke maat je hebt, of draag je al jaren hetzelfde getal omdat het ooit een keer paste? Je schoenmaat bepalen kost vijf minuten met een vel papier, een potlood en een liniaal. Je meet de lengte van je voet in centimeters en rekent die om naar de Europese maat, inclusief de speling die er in een schoen hoort te zitten.

Ik dacht zelf jarenlang dat ik een 39 was. Tot ik ging meten en op 25,4 centimeter uitkwam, wat gewoon een 40 is. Hieronder staat het meten in zes stappen, de omrekening met een tabel van voetlengte naar maat, en wat er verandert zodra je wandelschoenen zoekt.

Wat heb je nodig om je schoenmaat te bepalen?

Vier dingen, en ze liggen allemaal al bij je in huis. Voor je schoenmaat bepalen heb je geen meetapparaat nodig, alleen een harde vloer en een muur.

• Twee vellen A4 en wat plakband om ze op de vloer vast te zetten.
• Een potlood dat je recht naar beneden houdt, dus niet schuin.
• Een liniaal of rolmaat met millimeters erop.
• De sokken die je straks ook echt in die schoenen draagt.

Meet meteen even de omtrek over de bal van je voet. Die maat bepaalt de leestbreedte, en breedte telt voor de pasvorm net zo zwaar als lengte. Bij enkellaarsjes voor de brede voet voel je dat verschil meteen: de lengte klopt, en toch knelt de wreef. Schrijf die omtrek dus op naast je voetlengte.

Schoenmaat bepalen in 6 stappen

Doe dit aan het eind van de dag. Je voeten zijn dan op hun langst en breedst, en een schoen die op dat moment lekker zit, zit de hele dag lekker.

1. Plak een vel A4 met de korte zijde strak tegen de plint, op een harde vloer.
2. Ga staan met je hiel tegen de muur en je gewicht gelijk over beide voeten.
3. Laat iemand een streepje zetten bij je langste teen; dat is lang niet altijd je grote teen.
4. Meet met de liniaal van de muurzijde van het vel tot dat streepje, in millimeters.
5. Herhaal alles bij je andere voet, want links en rechts schelen vaak een paar millimeter.
6. Neem de langste van de twee, en reken daarmee verder.

Dat staan is trouwens geen detail. Zittend meten geeft altijd een kortere uitkomst, omdat je voet zonder gewicht erop minder uitzakt. Scheelt zo een paar millimeter, en dat is bijna een halve maat.

Schoenmaat bepalen in cm: van voetlengte naar maat

Schoenmaat bepalen in cm gaat met een vaste rekenregel, want de Europese maatverdeling loopt in stapjes van tweederde centimeter. Een hele maat is dus ongeveer 6,7 millimeter aan lengte en een halve maat ongeveer 3,3 millimeter. Eén centimeter voetlengte staat gelijk aan anderhalve maat.

De formule met 15 millimeter speling: voetlengte in centimeters plus 1,5, en dat maal 1,5. Bij een voet van 25,0 centimeter wordt dat 26,5 maal 1,5, oftewel 39,75. Dan pak je maat 40.

Rond af naar de dichtstbijzijnde hele maat. Eindigt je uitkomst op 25 honderdsten, dan leun je tegen de kleinere maat aan; eindigt hij op 75 honderdsten, dan zit je bijna op de grotere. Val je er precies tussenin, neem dan de grote en vul aan met een dunne inlegzool. Dat werkt beter dan wringen in de kleine.

Hoeveel speling zit er tussen je voetlengte en je schoenmaat?

Tussen je langste teen en de neus van de schoen hoort 10 tot 15 millimeter ruimte. Die speling is geen weggegooid materiaal: je voet schuift bij elke stap naar voren en zet uit zodra hij warm wordt.

Reken je met 10 millimeter in plaats van 15, dan wordt de som voetlengte plus 1,0, maal 1,5. Bij diezelfde voet van 25,0 centimeter geeft dat 26,0 maal 1,5, dus precies 39,00 en daarmee maat 39. Eén en dezelfde voet komt dus op 39 of 40 uit, puur afhankelijk van hoeveel ruimte je wilt. Zo ontstaat dat vervelende gevoel dat je tussen twee maten in valt.

Controleer het altijd in de schoen zelf. Duw met je duim voor je langste teen: past er een duimbreedte, dan zit je goed. Kun je staand nog een vinger achter je hiel schuiven, dan is hij te ruim.

Schoenmaat bepalen bij dames en heren: wat verschilt er?

De rekenregel blijft precies hetzelfde. Schoenmaat bepalen bij dames en schoenmaat bepalen bij heren gebruiken allebei de Europese maatverdeling, met diezelfde stap van 6,7 millimeter per maat. Het verschil zit in de leest.

Damesleesten zijn bij dezelfde lengte meestal smaller in de hiel en lager in de wreef, herenleesten juist breder in de voorvoet en hoger van instap. Dezelfde voetlengte kan dus prima passen in een dames- en een herenmodel terwijl er een ander getal in staat. Bij herenschoenen zie je dat vooral terug in de ruimere neus, waar je tenen wat meer kant op kunnen. Blijf dus passen, ook als het cijfer klopt.

Schoenmaat bepalen voor wandelschoenen en sportschoenen

Voor wandelschoenen pak je de ruime kant van de speling: 15 millimeter, of net iets meer. Ga je een helling af, dan schuift je voet naar voren, en als je tenen dan de neus raken weet je dat na tien kilometer nog.

Meet met je wandelsok aan, want die is dikker dan een gewone sok en scheelt zo twee tot drie millimeter. Pas aan het eind van de dag, en loop een helling af als de winkel er een heeft. Bij de basis van goede wandelschoenen hoort trouwens ook het strikken: een stevige knoop over de wreef houdt je hiel netjes achterin. Voor hardloopschoenen geldt hetzelfde, met eerder een halve maat extra dan een halve maat minder.

Welke fouten maak je bij het bepalen van je schoenmaat?

Nummer een: uitgaan van het getal dat in je vorige schoenen stond. Voeten worden in de loop van de jaren langer en breder, en dat gaat zo geleidelijk dat je het zelf niet doorhebt.

• Meten in de ochtend, terwijl je voeten ’s avonds op hun langst zijn.
• Maar een voet meten en aannemen dat de andere gelijk is.
• Op blote voeten meten terwijl je in die schoen dikke sokken draagt.
• Het potlood schuin houden, waardoor de streep zo een paar millimeter opschuift.
• Alleen naar lengte kijken en de breedte van je voorvoet vergeten.

Meet opnieuw zodra je schoenen scheef gaan slijten of een nieuw paar steeds op dezelfde plek knelt. Houden drukplekken, pijn of blaren aan, leg het dan voor aan de huisarts of een podotherapeut. In de rubriek schoenen staan de stukken over pasvorm en modellen bij elkaar.

Ken je je voetlengte eenmaal in millimeters, dan bestel je voortaan met veel meer vertrouwen, ook online. Je hoeft dan alleen nog na te gaan of het model bij je voetbreedte past, en dat scheelt je een hoop retourzendingen.